 | 3. FÜSUN SAYEK SAĞLIK VE KÜLTÜR ETKİNLİKLERİ | | MEME KANSERİNDE ERKEN TANI YAŞAM KURTARIR çalışması |
| |
|  |
|
Meme Kanseri
Hakkında Bilmeniz
Gerekenler
Meme kanseri nedir?
Meme kanseri meme
dokusundaki hücrelerin kontrol
dışı çoğalması ile oluşur.
Meme hücrelerinin kontrolsüz
çoğalması önce memede kitle
oluşumuna yol açar. Tedavi
edilmezse başka organlara
yayılabilir.
Meme kanseri
ne kadar sık görülür?
Kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Her yıl
dünyada bir milyondan fazla kadın meme kanserine
yakalanmaktadır. Kadınlarda kanser ölümleri arasında
akciğer kanserinden sonra meme kanseri ikinci
sırada yer alır.
Meme kanseri için
risk taşıyor muyum?
Genel olarak yaşam boyunca her 8 kadından biri
meme kanserine yakalanmaktadır.
Başlıca belirtileri nelerdir?
• Memede kitle gelişmesi,
• Meme şekil ve büyüklüğünde değişiklik (Kabarıklık,
düzleşme, deride kalınlaşma, renk değişikliği,
kızarıklık, önceden olmayan asimetri v.b.),
• Meme başında her zamankinden farklı olan
asimetri, çekinti oluşması,
• Deride çekinti,
• Meme veya meme başında iyileşmeyen yara,
• Meme başından akıntı
Bu belirtiler her zaman kanser anlamına gelmezler
ancak varlıklarında hekime danışılmalıdır.
Aşağıdaki risk faktörlerini
taşıyanlarda meme kanseri riski
daha fazladır!
Yaş: Yaş ilerledikçe risk artmaktadır. 40-49 yaş arasında
her 66 kadından birinde; 50-59 yaş arasında her 40
kadından birinde meme kanseri riski mevcuttur. Yaş
artıkça risk artışı devam eder.
Aile öyküsü: İki veya daha fazla akrabasında meme
kanseri veya yumurtalık kanseri olanların meme
kanseri geliştirme riski daha yüksektir. Kişinin anne,
kız kardeş, anneanne, hala ve teyzesinde 50 yaş
öncesinde meme kanseri olması, meme kanseri riskini
arttırmaktadır.
Kişisel öykü: Bir memede kanser varsa diğer
memenin de kanser geliştirme riski artmaktadır.
Genetik yatkınlık: Meme kanseri ile ilgili genlerde
(BRCA1 ve BRCA2) kalıtsal değişiklikler olması meme
kanseri riskini artırmaktadır.
Çocuk sayısı: Çocuğu olmamak ya da ilk çocuğunu
30 yaşlarından sonra doğurmak meme kanseri riskini
artırmaktadır.
Hormon tedavisi: Menopoz sonrası hormon tedavisi
görmek meme kanseri riskini artırmaktadır.
Diğer risk faktörleri: Kilo fazlalığı, aşırı alkol tüketimi,
adet dönemlerinin erken yaşta başlaması, menopoz
döneminin geç başlaması meme kanseri riskini
artırmaktadır.
Meme kanserinden
korunabilir miyim?
Meme kanseri ile ilgili risk faktörlerinden
uzak durmak, şişmanlıktan kaçınmak, sağlıklı
beslenmek, fifi ziksel aktivite ve egzersiz ile meme
kanserinden bir dereceye kadar korunmak
mümkündür.
Meme kanserinde
erken tanı mümkün müdür?
Mamografifi , kendi kendine meme muayenesi,
klinik meme muayenesi (hekim muayenesi)
yöntemleri ile meme kanserinin erken tanısı
mümkündür.
Meme kanseri
tedavi edilebilir mi?
Yakın yıllarda kanser tedavisindeki büyük
gelişmeler sayesinde tüm meme kanserlerinin
%90’ında tedavi mümkündür. Erken tanı
olanlardaki tedavi başarısı, geç tanı olan ve
hastalığın yaygınlaştığı vakalara göre daha
yüksektir. Cerrahi, kemoterapi, hormon tedavisi,
ışın tedavisi başlıca tedavi yöntemleridir.
Hastalığa ve hastaya göre değişen durumlarda
tek başına ya da birlikte kullanılır.
Kendi Kendine
Meme Muayenesi
Kendi kendine meme muayenesi
yaparken sizi şüphelendiren her
türlü durumda hekime başvurun!
Kendi kendine meme muayenesi
dışında yirmili ve otuzlu yaşlarda
üç yılda bir, kırk yaşından sonra ise
yılda bir hekim muayenesi yaptırın.
40 yaşından sonra da yılda bir kez
mamografi yaptırın.
Unutmayın meme kanserinde
erken tanı hayat kurtarır!
Kendi kendine meme
muayenesi nasıl yapılır?
endi Kendi kendine meme muayenesi, basit ve
zararsız bir erken tanı metodudur.
Her kadın yirmi yaşından başlayarak kendi
kendine meme muayenesini düzenli
olarak yapmalıdır. Özellikle hekime veya
sağlık kuruluşlarına kolay ulaşamayan
kişiler kendi kendine meme muayenesini
mutlaka öğrenmelidir. Muayene yöntemi
doktorunuz tarafından gösterilebilir veya
fifi lm / broşür / kitapçık / internet gibi
yolllarla öğrenilebilinir.
Kendi kendine meme muayenesi,
adet gören kadınlarda her ay adetin
bitiminden sonraki beşinci günde,
adet görmeyen kadınlarda ise kişinin
kendi saptadığı günde, ayda bir ayna
karşısında yapılmalıdır.
Muayenede şüpheli bir bulgu
saptandığında vakit geçirilmeden
uzman bir hekime başvurulmalıdır.
1 Aynanın karşısına belden üzeri
çıplak olarak geçin. Kollarınız iki
yana serbestçe sarkık durumda
iken, meme, meme başı ve koltuk
altının şekil, yüzey, simetri, renk,
kitle görünümünü inceleyin.
Deride herhangi bir kalınlaşma,
renk değişikliği gibi farklılıklar
olup olmadığına bakın. Meme
başından akıntı gelip gelmediğini
kontrol edin.
2
Ellerinizi başınızın
arkasında kavuşturun
ve birinci maddedeki
muayeneyi tekrarlayın.
3 Ellerinizi şekilde görüldüğü
gibi kalçalarınızın üzerine
koyun. Hafi fçe öne doğru
eğilin. Birinci maddedeki
muayeneyi tekrarlayın.
4
Her iki meme başını hafifi fçe
sıkıp akıntı gelip
gelmediğine bakın.
5 Ayakta dik dururken, bir
kolunuzu kaldırıp başınızın
üstüne yerleştirin. Diğer elinizin
orta üç parmağının
iç kısımları ile memenin ön
kısmını; parmaklar bitişik
durumda iken ise, belli bir
bölgeden başlayarak ve hafifi fçe
bastırarak, elinizi kaldırmadan,
dairesel şekilde tüm memeyi ve koltuk altını
muayene edin. Aynı muayeneyi kolunuzu
değiştirerek diğer memenize de yapın.
6 Sırtüstü yatın. Bir kolunuzu başınızın altına
koyun ve koltuk altınıza yastık veya katlanmış bir
havlu koyarak memeyi
diğer elinizle beşinci
maddede tarif edildiği
şekilde muayene edin.
Aynı muayeneyi diğer
meme ve koltuk altı için
tekrarlayın.
Mamografi ile
meme kanserinin
erken teşhisi, hayat
kurtarır!
Mamografi de
şüpheli bulgu var.
Şimdi ne yapmalıyım?
Böyle bir durumda ek olarak tekrar hekim
muayenesi, ultrasonografi , biyopsi ve daha
ileri tetkikler gerekebilir. Şüpheli durumlar
mutlaka kanser anlamına gelmez! Her
1000 mamografi den sadece 2-4 tanesine
kanser tanısı konmaktadır. Şüpheli bulunan
durumların %10’nunda biyopsi gerekir,
yapılan her 100 biyopsinin sadece %20’sinde
meme kanseri çıkmaktadır. Meme kanseri
tanısı konsa bile unutmayın ki, meme
kanseri tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Mamografi nedir?
Meme kanserinin tanısı amacı ile memenin röntgen
ile görüntülenmesidir.
Mamografi nin ne faydası var?
Neden çektirmeliyim?
Unutmayın erken tanı hayat kurtarır! Kadınlarda en
sık görülen kanser meme kanseridir. Kadınlardaki
kanser ölümleri arasında ikinci sırayı meme kanseri
almaktadır. Bilimsel çalışmalar 40 yaşından sonra
çekilen mamografifi nin meme kanseri ölümlerini
%20’den fazla oranda azalttığını göstermiştir. Ellili
yaşlardan sonra ise ölümlerin azalma oranı %30’ları
aşmaktadır.
Kimler mamografi çektirmelidir?
Erken tanı için 40 yaşından itibaren tüm kadınlar;
herhangi bir şikayeti, risk faktörü veya ailede meme
kanseri olmasa bile mamografifi çektirmelidir. Meme
kanserinin dörtte üçü 50 yaşından sonra görülür.
Ne sıklıkta mamografi
çektirmeliyim?
Mamografifi yılda bir çektirilir. Yaş ilerledikçe risk arttığı
için düzenli olarak mamografifi çektirmeye devam
edilmelidir.
Mamografi mi nerede çektirebilirim?
Mamografi , mamografi cihazı adı verilen özel
bir röntgen makinesi ile radyoloji uzmanlarınca
çekilmektedir. Bu cihazın ve radyoloji uzmanının
bulunduğu merkezlerde mamografi çektirebilirsiniz.
Nerede çektireceğinizi bilmiyorsanız doktorunuza,
sağlık kuruluşlarına ve Türk Kanser Araştırma ve Savaş
Kurumu’na danışabilirsiniz.
Hangi nedenlerle
mamografi çektirilir?
Meme ile ilgili şikayeti olan ve hekim tarafından
şüpheli bulguları olan kadınlarda hastalığın tanısına
yönelik “Tanı Amaçlı Mamografi ” yapılır. “Tarama
Amaçlı Mamografifi ” ise hiç bir şikayeti olmayan 40 yaş
veya üzerindeki kadınlarda meme kanserinin erken
tanısına yönelik olarak yapılan mamografi dir.
Mamografi röntgen ışını ile
çekiliyor. Radyasyonun bana zararı
olur mu?
Teknolojideki gelişmeler sayesinde mamografififi
cihazının yaydığı X ışını çok az düzeyde olup hiçbir
ek risk getirmemektedir, kısaca mamografifi nin faydası
vardır; zararı yoktur.
Mamografi çekilmesi
rahatsız edici bir tetkik midir?
Nelere dikkat etmeliyim?
Meme, mamografifi makinesindeki iki plastik tabaka
arasına yerleştirilerek memenin radyolojik görüntüsü
alınmaktadır. İyi bir görüntü almak için iki tabaka
arasına meme sıkıştırılır. Bu bir rahatsızlık hissi
vermekle birlikte dayanılmaz ağrılı ve korkutucu
bir tetkik değildir. Filmi çeken teknisyene rahatsız
olduğunuzu söyleyerek uyarabilirsiniz. Mamografifi
sırasında meme sıkıştırıldığı için adetten hemen önce
ve adet sırasında mamografi çekilmesi uygun değildir,
en uygun dönem adet sonrası olan ilk haftadır.
Filmin çekilme süresi birkaç dakikalık süre olmakla
birlikte hazırlık aşaması ile birlikte tüm işlem genellikle
15-20 dakikayı geçmez.
Mamografi çektirirken dikkat
edilmesi gereken konular nelerdir?
Film çekilmesi sırasında belin üst kısmının çıplak
olması gerektiğinden belin üstü ve altının ayrı olduğu
kıyafetler giymek (etek, bluz gibi) hazırlık ve çekim
aşamasında size kolaylık ve rahatlık sağlayacaktır.
Ayrıca deodorant, pudra ve krem gibi kozmetiklerin
koltuk altına sürülmesi fifi lmin kalitesini etkiler. Film
çektirmeye giderken bunları kullanmayınız.
Eğer varsa daha önce çekilen mamografi fifi lmlerinizi
karşılaştırmak için yanınızda götürmeyi unutmayınız.
www.turkkanser.org.tr/newsfiles/meme_kanseri.pdf
www.turkkanser.org.tr/newsfiles/Kendi_kendine_meme_muayenesi.pdf
www.turkkanser.org.tr/newsfiles/mamografi.pdf
Türk Kanser Araştırma ve Savaş Kurumu Derneği bilgilendirme hattı
Meme kanserinden korunma, erken teşhis, tedavi ve meme kanseri ile ilgili diğer konularda ülkemiz insanlarını bilgilendirmeye yönelik olarak
hafta içi her gün saat 9.00-12.00 ve 13.30-17.30 arasında
0800 314 9999
numaralı telefondan
ücretsiz olarak arayıp bilgi alabilirsiniz.
|
| | |
|
